Cá chua đầm Đạm Thủy - Loài cá ngon nhất Việt Nam mà ai ăn cũng mê - Nước Non Bình Định

Tin nổi bật

Cá chua đầm Đạm Thủy là loài cá ngon, nhiều chất dinh dưỡng, gắn liền với người dân 2 huyện Phù Cát và Phù Mỹ. Là món ăn được yêu thích trong những bữa cơm gia đình, làm món ăn đãi bạn phương xa, dùng để đãi khách trong những dịp quan trọng như đám dỗ, cưới, hỏi…

Cá chua đầm Đạm Thủy

Không ai biết cá chua có từ bao giờ, chỉ biết nó xuất hiện rất nhiều ở đầm đạm thủy (Đầm nằm ở 2 huyện Phù Cát và Phù Mỹ – Bình Định). Gọi cá chua không phải vì thịt của chúng có vị chua hay chúng sống trong môi trường nước chua. Đến nay vẫn chưa có ai biết được nguồn gốc và tên thật của giống cá này. Theo nhiều ngư dân, tên “chua” là biểu thị của sự gian khổ (chua cay, chua chát…) trong việc đánh bắt cá bột và nuôi cá trong ao, hồ. Đó là những công việc rất vất vả cộng với tâm trạng nơm nớp lo âu từng ngày, không biết “trắng tay” lúc nào. Cá chua là giống cá được sinh ra trong bọt biển thì cũng dễ tan như bọt biển. Nó sinh trưởng tự nhiên trong môi trường nước lợ. Đầm  đạm thủy có độ mặn thấp hơn so với các nơi khác trong khu vực, thậm chí dù chỉ cách nhau vài cây số. Vào mùa hè, nước trong đầm Đạm Thủy (đầm Đề Gi) cạn dần, nước biển theo thủy triều tràn ngược lên đầm, biến nơi này thành một vùng nước lợ rộng lớn. Trong những đám bọt biển nổi lềnh bềnh sát cửa biển có hàng triệu con cá nhỏ li ti bằng đầu chiếc kim khâu, trong suốt, chỉ phân biệt được nhờ hai chấm nhỏ đen đen của hai con mắt trên đầu. Chúng nổi trên mặt nước ẩn dưới lớp bọt. Đó là những chú cá chua bột. Người đánh bắt cá chua bột ngâm mình trong nước mặn, dưới cái nắng hè như đổ lửa, cho đến khi nào đạt yêu cầu mới thôi. Cá bột được nuôi trong ao, hồ nhỏ chừng hai tuần tuổi cho cứng cáp rồi mới thả ra ao nuôi chính. Nuôi cá chua cũng là nghề gian nan, phải theo dõi, chăm sóc hàng ngày. Khi gần ngày thu hoạch, người nuôi nơm nớp lo không biết trời mưa lúc nào, mưa lớn hay nhỏ, mưa vào ban ngày hay ban đêm, nếu để sơ sẩy thì bao công lao sẽ trở thành công cốc.

Cho đến nay, loại cá này vẫn chưa nhân giống được, chủ yếu sinh trưởng, phát triển hoàn toàn tự nhiên. Gần đây, phong trào nuôi cá chua ở ao hồ khá phát triển, bằng nguồn giống lấy từ đầm Đạm Thủy. Có một bộ phận dân cư quanh đầm chuyên đi bắt cá chua con về ươm một thời gian thì đem bán cá giống với giá từ 1.500 – 2.500 đồng/con.

Ở Bình Định, cá chua có quanh năm, nhưng chất lượng cá ngon nhất và độ mùa xuân – hạ, và độ tuổi chừng 4 – 5 tháng. Nhiều nhà hàng ở Quy Nhơn đều có đặc sản cá chua, nhưng thực khách nơi xa đến không dễ gì biết mà gọi nếu chủ quán… quên giới thiệu hoặc không có “thổ địa” đi cùng.

Loại cá chua thường sinh trưởng tốt ở môi trường nước sà hai (nước lợ) nên chất lượng thịt rất thơm ngon, càng nhai kỹ càng cảm nhận nhiều vị ngọt của miếng cá. “Tuổi đời” cá chua quyết định độ thơm ngon. Cá còn nhỏ thì chất thịt chưa ngon, nhưng da cá và phần đầu lại rất quyến rũ. Cá già khiến cho phần da hơi cứng, nhưng thịt thì săn chắc ngon hết chỗ chê. Anh Quyền, chủ hồ nuôi cá chua ở đầm Thị Nại (TP Quy Nhơn) bật mí: “Cá bắt vào ban đêm thì ăn trọn con, không bỏ bộ phận nào, kể cả phần ruột; bắt buổi ngày thì phải bỏ đi bộ lòng vì nó còn đọng nhiều tạp chất khiến hương vị cá khi chế biến có vị đắng”.

Cá chua được chế biến nhiều món: cá chua hấp, cá chua nấu lá giang, cá chua nấu mẳn, nhưng thú vị nhất là nướng lá chuối ăn kèm muối ớt tươi. Món nướng thì ít nơi làm vì độ công phu của nó, nhưng nếu có một người quen nuôi cá chua, cuối tuần ra bờ hồ câu vài con, đốt than lên nướng và thưởng thức, hầu như ai cũng sẽ phải thốt lên: “Chu cha, thiệt là ngon!”.

2 cách chế biến từ cá chua được yêu thích hiện nay.

Cá chua hấp lá giang

* Nguyên liệu:

– 1 con cá chua tầm 1kg, làm sạch mang và lấy mật, tùy sở thích từng người mà có để lại bộ ruột cá hay không. Xẻ 1 đường dọc thân cá cho cá ngấm gia vị và nhanh chín.

– Nửa củ hành tây, thái sợi.

– 1 quả cà chua thái mỏng theo chiều dọc quả

– Hành lá lấy 1 đoạn từ củ cho đến giữa thân

– Gia vị hành tím băm nhỏ, hạt tiêu, ớt xắt lát, muối, đường, hạt nêm

– Rau sống các loại và bánh tráng.

* Cách làm:

– Ướp cá với hành tìm băm nhỏ và hạt nêm. Lấy chảo rộng cho nước, muối và ớt xắt vào, đun nóng thì xếp cá chua vào cho nước xăm xắp cá, để lửa vừa cho đến khi cá chín. Trở cá để cá chín đều 2 mặt.

– Phi thơm hành, cho hành tây, cà chua và hành lá nguyên củ vào xào nhanh tay, nêm nếm gia vị cho vừa miệng.

– Xếp cá ra đĩa, cho hành tây, cà chua và hành lá đã xào lên trên, thưởng thức cùng nước mắm tỏi ớt chua ngọt và rau sống càng đa dạng càng ngon, nên có chuối chat, khế, xoài xanh, thơm cắt mỏng.

Cá chua kho mẳn

* Nguyên liệu:

– 1 con cá chua tầm 1kg, làm sạch mang và lấy mật, tùy sở thích từng người mà có để lại bộ ruột cá hay không. Cắt 4 khúc.

– Gia vị: ớt tươi xắt, đường, nước mắm ngon, bột ngọt, hành băm.

* Cách làm:

– Phim thơm hành, cho hỗn hợp nước mắm, nước lọc, đường, ớt xắt vào nồi đun nước nóng già cho cá vào đun lửa vừa.

– Cá chín nêm nếm lại nước cá cho vừa miệng, tắt bếp, cho thêm tí bột ngọt vào cho đậm đà. mỏng.

– Món này có thể ăn với cơm hoặc nước cá dùng để ăn bún giống như kiểu bún cá ngừ cũng rất ngon..

Trên đây là bài viết chia sẻ về loài cá chua đầm đạm thủy, loài cá giá trị dinh dưỡng cao và chỉ có ở vùng đầm Đạm Thủy huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Nếu một lần thưởng thức loài cá này, chắc hẵn bạn không thể nào quên hương vị của nó.